Historia i teraźniejszość Katedry Metrologii i Elektroniki

Akademia Górniczo Hutnicza powstała w 1919 roku. Od początku istnienia jej działalność została ukierunkowana na zaspokajanie potrzeb przemysłu ciężkiego tj. wydobywczego i hutniczego. Pierwotna nazwa to przecież Akademia Górnicza. Te potrzeby przemysłu obejmowały nie tylko technikę i technologię wydobycia i przeróbki kopalin oraz produkcji przemysłowej, ale także konieczność rozwiązywania bardziej uniwersalnych problemów związanych właśnie z mierzeniem. Stąd już w tym czasie w nazwach wielu jednostek organizacyjnych lub w zakresie ich działalności naukowej pojawiają się słowa „pomiary” lub „miernictwo”. Ówczesne miernictwo w Akademii Górniczej a następnie Górniczo – Hutniczej dotyczyło przede wszystkim pomiarów w geodezji, górnictwie, przemyśle hutniczym i było związane np. z wyznaczaniem rozmieszczenia pokładów węgla w górotworze.

W miarę powstawania na Akademii Górniczej nowych dyscyplin rozszerzał się również zakres merytoryczny miernictwa. Dotyczyło to zwłaszcza takich dyscyplin jak elektrotechnika i mechanika otwartych na AG w latach 20-tych ubiegłego stulecia.

Cechą charakterystyczną metrologii uprawianej w różnych jednostkach organizacyjnych AGH było wspólne przeświadczenie metrologów o konieczności ilościowego opisywania różnorodnych procesów technologicznych w celu zapewnienia ich wysokiej jakości. Dość powszechne jest przekonanie, że rozwój pomiarów modeli procesów technologicznych a także obiektów technicznych jest cechą charakterystyczną, wyróżniającą metrologię uprawianą na AGH.

Przeświadczenie władz Uczelni o wadze i znaczeniu miernictwa dla rozwoju przemysłu, konieczność kształcenia personelu zdolnego do fachowej obsługi coraz bardziej złożonej aparatury pomiarowej lub konstruowania takiej aparatury, skutkowało powoływaniem grup specjalistów z zakresu metrologii, tworzących zespoły, zakłady lub katedry. Dążenie do instytucjonalnego podkreślania znaczenia metrologii zostało zapoczątkowane jeszcze w Politechnice Lwowskiej. W latach 20 i 30-tych ubiegłego stulecia działali tam wybitni polscy metrolodzy jak prof. Włodzimierz Krukowski, prof. Edmund Romer oraz prof. Kazimierz Idaszewski. Idee te przeniósł do AGH uczeń i asystent prof. Idaszewskiego prof. Władysław Kołek.
Historia Katedry Metrologii rozpoczyna się w 1957 roku, gdy w strukturze Wydziału zwanego potocznie Elektrycznym istniało osiem katedr. Jedną z nich była Katedra Maszyn i Pomiarów Elektrycznych. Pierwszym kierownikiem Katedry był właśnie prof. Władysław Kołek. Katedra obejmowała

– Zakład Maszyn Elektrycznych,
– Zakład Pomiarów Elektrycznych.

Tak, więc od roku 1957 Zakład Pomiarów Elektrycznych występuje jako jednostka wyodrębniona w ramach katedry. Jego pierwszym kierownikiem był Prof. Tomasz Słuszkiewicz.
W dniu 1.10.1969 zniesione zostały wszystkie katedry wydziałowe, a w ich miejsce zostały wprowadzone instytuty uczelniane, w strukturze których wyróżniono zakłady. W strukturze ówczesnego Wydziału Elektrotechniki Górniczej i Hutniczej wyróżniono trzy instytuty, między innymi Instytut Maszyn i Sterowania Układów Elektroenergetycznych (dyrektor Prof. Władysław Kołek), który obejmował cztery zakłady, w tym Zakład Metrologii Przemysłowej, kierowany przez Prof. Tomasza Słuszkiewicza. W roku 1978 Zakład przyjmuje nazwę Zakład Metrologii i nadal pozostaje w strukturze Instytutu MiSUE. Kierownikiem Zakładu od 1983 roku był Prof. Michał Szyper.

W 1993 roku, zgodnie z ustawą i Statutem AGH zniesione zostały na wydziale instytuty, a w ich miejsce utworzono katedry i zakłady wydziałowe. Od tego momentu Zakład Metrologii funkcjonuje jako samodzielna jednostka na Wydziale EAIiE. Pierwszym kierownikiem Zakładu w tej nowej strukturze był prof. Michał Szyper (1993 – 1999). Od 1999 roku kierownikiem Zakładu jest prof. Janusz Gajda.
W marcu 2003 roku Senat AGH podjął uchwałę, na mocy, której Zakład Metrologii został przekształcony w Katedrę. Od roku 2012 po restrukturyzacji i podziale wydziału Katedra zmieniła nazwę na Katedra Metrologii i Elektroniki i funkcjonuje w strukturach nowego wydziału Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej.

W Katedrze Metrologii i Elektroniki jest zatrudnionych łącznie 31 pracowników, w tym 27 nauczycieli akademickich. W grupie nauczycieli jest zatrudnionych 2 profesorów tytularnych, 3 doktorów habilitowanych na stanowiskach profesora nadzwyczajnego AGH, 1 doktor habilitowany na stanowisku adiunkta, 15 adiunktów ze stopniem doktora, 1 starszy wykładowca oraz 5 asystentów. W grupie pracowników nie będących nauczycielami akademickimi jest zatrudniony 1 pracownik administracyjny oraz 3 pracowników inżynieryjno – technicznych.

Rok 2007 był szczególnie uroczystym i ważnym rokiem w historii zarówno całego Wydziału EAIiE jak też Katedry Metrologii. Był to rok, w którym Wydział Elektrotechniki Automatyki Informatyki i Elektroniki AGH obchodzi jubileusz 55-lecia. Katedra Metrologii obchodzi natomiast w tym roku jubileusz 50-lecia.

Działalność naukowa Katedry Metrologii i Elektroniki obejmuje wszystkie kierunki badań rozwijane współcześnie w ramach specjalności – metrologia elektryczna. Szczególna koncentracja prac naukowo-badawczych występuje jednak w kilku wybranych kierunkach, które można objąć wspólnym tytułem: Modelowanie matematyczne, badania symulacyjne, projektowanie i budowa systemów pomiarowych oraz ich elementów, przeznaczonych zarówno do zastosowań przemysłowych jak również laboratoryjnych. W tym obszernym określeniu mieszczą się w szczególności prace związane z:

– konstrukcją unikalnych układów pomiarowych analogowych i cyfrowych,
– modelowaniem i badaniami symulacyjnymi obiektów, układów i systemów pomiarowych,
– modelowaniem, badaniami symulacyjnymi i projektowaniem analogowych układów elektronicznych,
– opracowaniem cyfrowych algorytmów kompresji i analizy sygnałów oraz estymacji ich parametrów i charakterystyk,
– projektowaniem i badaniem algorytmów fuzji danych pomiarowych,
– projektowaniem, badaniami oraz implementacją algorytmów korekcji dynamicznych właściwości torów pomiarowych,
– projektowaniem i konstruowaniem systemów do pomiarów biomedycznych.
– identyfikacją w czasie rzeczywistym obiektów sterowania,
– pomiarami parametrów ruchu drogowego,
– pomiarami jakości energii elektrycznej,
– projektowaniem i badaniami mikrosystemów pomiarowych.

Prace te są realizowane w ramach projektów badawczych (projekty badawcze) międzynarodowych lub finansowanych przez MNiSzW oraz w ramach działalności statutowej. Wyniki tych prac są dostępne w publikacjach (publikacje) pracowników Katedry.

Katedra jest członkiem Konsorcjum Krajowego FEMTOFIZYKA oraz Akademickiej Sieci „Cadence”. Równie ważna jest dla nas działalność dydaktyczna (dydaktyka). Zajęcia dydaktyczne prowadzone w Katedrze związane są z grupą przedmiotów podstawowych, do których należą metrologia i podstawy informatyki oraz z grupą przedmiotów specjalistycznych. Znakomita większość przedmiotów jest prowadzona dla studentów kierunku Elektrotechnika. Przedmioty specjalistyczne są prowadzone dla studentów dwóch specjalności utworzonych w ramach kierunku Elektrotechnika, którymi są Automatyka i Metrologia oraz Inżynieria Komputerowa w Przemyśle.
Prowadzimy również zajęcia dydaktyczne dla studentów innych kierunków tj. Elektronika i Telekomunikacja, Automatyka i Robotyka, Energetyka, Informatyka Stosowana oraz Inżynieria Biomedyczna. Kształcenie prowadzimy zarówno na studiach stacjonarnych jak też niestacjonarnych.

W okresie po 2003 roku nastąpiło istotne poszerzenie obszaru badań naukowych prowadzonych w Katedrze. Szczególnie znaczący rozwój nastąpił w obszarze elektroniki. Wyraża się on znaczącym wzrostem liczby pracowników posiadających tytuły i stopnie naukowe w dyscyplinie elektronika, dużą liczbą projektów badawczych i komercyjnych realizowanych w obszarze elektroniki, bardzo dużą liczbą wysoko punktowanych publikacji naukowych z tego obszaru oraz prowadzeniem znacznej liczby zajęć dydaktycznych z tego obszaru łącznie z promowaniem doktorów w dyscyplinie elektronika. W uznaniu wagi tych osiągnięć Senat Akademii Górniczo-Hutniczej uchwałą podjęta w dniu 25 stycznia 2012 roku przychylił się do wniosku kierownika Katedry Metrologii i podjął decyzję o zmianie jej nazwy na Katedra Metrologii i Elektroniki.

Rok akademicki 2012/2013 rozpoczęliśmy w nowej strukturze organizacyjnej Wydziału. „Stary” Wydział EAIiE został decyzją Rektora AGH Prof. Antoniego Tajdusia podzielony na dwie części. W ten sposób powstał Wydział Informatyki Elektroniki i Telekomunikacji (WIET), na który przeszły wymienione w nazwie katedry Wydziału EAIiE. Wydział, na którym działają pozostałe katedry: Automatyki i Inżynierii Biomedycznej, Informatyki Stosowanej, Automatyki Napędu i Urządzeń Przemysłowych, Maszyn Elektrycznych, Elektrotechniki i Elektroenergetyki oraz Metrologii i Elektroniki przyjął nową nazwę: Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej (WEAIiIB).

W dniu 5 lutego 2013 roku pracowników Katedry odwiedził J. M. Rektor AGH Prof. Tadeusz Słomka. Towarzyszyli mu Prorektor ds. Współpracy Prof. Tomasz Szmuc, Prorektor ds. Ogólnych Prof. Mirosław Karbowniczek oraz Dziekan Wydziału EAIiB Prof. Antoni Cieśla. Była to pierwsza w 56-letniej historii Katedry wizyta władz Uczelni. Prezentacje ze spotkania z J. M. Rektorem AGH, która zawiera charakterystykę działalności Katedry można pobrać tutaj, a zdjęcia ze spotkania znajdują się w galerii.